Józef Kuraś ps. „Ogień” urodził się 23 października 1915 r. w Waksmundzie koło Nowego Targu. Był żołnierzem, członkiem struktur konspiracyjnych oraz dowódcą zgrupowania działającego na terenie Podhala.

Zmarł 22 lutego 1947 r. w szpitalu w Nowym Targu. Jego ciało nie zostało wydane rodzinie, a miejsce pochówku do dziś pozostaje nieznane.

Młodość i służba wojskowa Józefa Kurasia

Józef Kuraś był synem Józefa i Antoniny z domu Ligęza. Uczęszczał do szkoły w Waksmundzie, a następnie do gimnazjum w Nowym Targu.

W 1936 r. został powołany do wojska. Służył w 2 Pułku Strzelców Podhalańskich w Sanoku, a później ukończył szkołę podoficerską Korpusu Ochrony Pogranicza.

W sierpniu 1939 r. Kuraś został zmobilizowany. Po zakończeniu działań wojennych powrócił do Waksmundu 14 października 1939 r.

Działalność konspiracyjna

Od 1941 r. Józef Kuraś był związany z Konfederacją Tatrzańską. Używał wówczas pseudonimu „Orzeł” i kierował placówką w Waksmundzie.

Po rozbiciu organizacji kontynuował działalność wraz ze swoim oddziałem. W 1943 r. rozpoczął współpracę z oddziałem dowodzonym przez Władysława Szczypkę ps. „Lech”.

W czerwcu 1943 r. zginęli ojciec Józefa Kurasia, jego żona Elżbieta oraz syn Zbigniew. Po tych wydarzeniach Kuraś zmienił pseudonim z „Orzeł” na „Ogień”.

W 1944 r. oddział „Ognia” został włączony do Ludowej Straży Bezpieczeństwa. W styczniu 1945 r. uczestniczył w działaniach prowadzonych w okolicach Nowego Targu.

Kuraś w strukturach MO i UBP

Po rozwiązaniu oddziału Józef Kuraś uczestniczył w organizowaniu struktur Milicji Obywatelskiej w powiecie nowotarskim.

Następnie otrzymał skierowanie do pracy w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Nowym Targu. Po powrocie okazało się jednak, że przewidziane dla niego stanowisko było już zajęte.

11 kwietnia 1945 r. został wezwany do Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Krakowie. Nie stawił się i wraz z grupą podkomendnych ponownie rozpoczął działalność w ukryciu.

Oddział Partyzancki „Błyskawica”

13 kwietnia 1945 r. Ogień utworzył Oddział Partyzancki „Błyskawica”. Zgrupowanie zostało zorganizowane według struktury wojskowej i działało na obszarze kilku powiatów województwa krakowskiego.

W oddziałach leśnych podległych Kurasiowi przebywało od 500 do 700 osób. Zgrupowanie posiadało również sieć łączników, informatorów i współpracowników.

Oddziały „Ognia” prowadziły działania przeciwko funkcjonariuszom UB i NKWD oraz części posterunków MO. Jedną z większych akcji było zajęcie 18 sierpnia 1946 r. więzienia św. Michała w Krakowie, z którego uwolniono 64 osoby.

Śmierć Józefa Kurasia ps. „Ogień”

Na przełomie 1946 i 1947 r. zgrupowanie poniosło znaczne straty. W lutym 1947 r. organy ścigania uzyskały informacje o miejscu pobytu jego dowódcy.

21 lutego 1947 r. dom w Ostrowsku, w którym przebywał Józef Kuraś, został otoczony przez oddziały KBW, UB i MO.

Ogień próbował odebrać sobie życie, strzelając sobie w głowę. Ranny został przewieziony do szpitala w Nowym Targu, gdzie zmarł 22 lutego 1947 r.

Ciało Józefa Kurasia przewieziono do Krakowa. Nie wydano go rodzinie, a miejsca pochówku nie ustalono.

Sprawa Józefa Kurasia przed sądem

Sprawę dotyczącą Józefa Kurasia ps. „Ogień” rozpoznawał Sąd Okręgowy w Nowym Sączu na podstawie ustawy lutowej.

W postępowaniu występował jego syn, Zbigniew Kuraś. Reprezentowały go mec. Anna Bufnal oraz mec. Katarzyna Szybowska-Zünbülzanbak.

Postępowanie trwa już niemal 10 lat, a sąd wyznaczał kolejne terminy posiedzeń. Odbyły się one między innymi 17 stycznia 2023 r. oraz 23 stycznia 2026 r. Ostatnie posiedzenie miało miejsce 22.07.2026 roku.